32e FLY wheeler: wat is jouw relatie met risico en onzekerheid

We zouden onze relatie met risico en onzekerheid best verschuiven en veranderen.  Dit zowel op persoonlijk, organisatie, gemeenschaps -en samenlevingsniveau.  In een ‘never normal’ wereld is een andere houding aangewezen om te leren omgaan met toegenomen en meer onverwachte risico’s en onzekerheden.

Dat betekent eerst en vooral dat je inzicht krijgt in wat jij onder risico en onzekerheid verstaat en als dusdanig ervaart.  Daarnaast in welke omstandigheden je bereid bent bepaalde risico’s te nemen en onzekerheid te tolereren.  Welke mate van risico voor jou te veel, te weinig of precies voldoende of aangepast aan de omstandigheden is.  Welk veiligheidsnet je nodig vindt en van wie of wat je dat verwacht?

Je kan zelf wellicht nog enkele vragen bedenken die voor jou of jouw context relevant zijn.

We kunnen hetzelfde doen voor het team waar je deel van uitmaakt of leiding aan geeft, de organisatie of samenleving.  Deze beïnvloeden elkaar natuurlijk via allerhande beïnvloedings- en feedbackloops.  Je bent je best bewust dat cognitieve valkuilen en bias, emoties en hormonen een en ander in de war kunnen sturen.

De samenwerking met anderen of collega’s kan je best ook door een risicolens bekijken.  We hebben allemaal een wat unieke risico vingerafdruk en risico tolerantieprofiel, op basis van onze aanleg en persoonlijkheid, onze opvoeding, de ervaringen die we opdeden, ..

Om goed te kunnen samenwerken kan het helpen om risico-empathie te ontwikkelen.  Empathie voor hoe anderen met risico en onzekerheid omgaan.  Dit kan het gesprek of de onderhandeling over allerhande keuzes en beslissingen vergemakkelijken. 

Je kan binnen je team het gesprek voeren over hoe het gesteld is met jullie risico tolerantie en dat van de organisatie en welke impact dat heeft, kan hebben op bepaalde keuzes en beslissingen en al dan niet nodige of gewenste veranderingen.

Daarbij kan het zinvol zijn om het risico landschap waarmee je te maken hebt als team en organisatie in kaart te brengen.

Ikzelf maak graag een onderscheid tussen risico’s en onzekerheden waarvan je de uitkomst met zekerheid kent (casino risico, je verliest altijd), over normaal risico en onzekerheid over radicaal risico en onzekerheid tot en met toevals risico (geluk of pech)

Al je geld investeren in een biotech bedrijf dat een nieuw geneesmiddel of behandeling ontwikkelt lijkt erg op casino risico.  Een nieuw product bij een bestaande klant proberen verkopen lijkt op normale onzekerheid en een eerder eenvoudig probleem.  Een bestaand product aan een nieuwe klant verkopen is al net een stapje ingewikkelder maar nog steeds een normaal risico en onzekerheid.  Wanneer je met een nieuwe product en nieuwe markt wil aanboren wordt het al complexer en gaan we naar meer radicale onzekerheid.  Wanneer je tijdens Covid versneld je ganse business model moest wijzigen wordt het al redelijk chaotisch.

Hoe ziet dit risico landschap er concreet voor jullie en jullie organisatie uit? En hoe gaan jullie daarmee om?  Hoe zou je er best mee omgaan of willen omgaan? 

Hoe kan je ervoor zorgen dat je het neerwaarts risico vermindert of goed probeert te beheersen en vooral het opwaarts risico ziet en realiseert.

Een uitstekend werk dat je kan inspireren bij deze exploratie  is ‘You are the risk you take’ van Michelle Wucker, beter bekend van ‘The grey rhino’.  En eveneens ‘The art of uncertainty.  How to navigate, chance, ignorance, risk and luck’ van David Spiegelhalter.